Ali İmran Suresi 103. Ayet: Birleştirici mi, Yok Edici mi?
Ali İmran Suresi’nin 103. ayeti, pek çok insanın doğru anlayıp anlayamadığı, pek çok kişinin kolayca göz ardı ettiği bir ayettir. “Hep birlikte Allah’ın ipine sımsıkı sarılın, ayrılmayın” (Ali İmran, 103) diyerek, bir birlik çağrısında bulunur. Bu ayet, halk arasında sıkça dile getirilse de, içerdiği anlamlar derinlemesine incelenmediğinde oldukça yüzeysel kalabilir. Hepimiz, camide ya da sosyal medyada bu ayeti okurken büyük bir birlik ve beraberlik vurgusu yapıldığını duyarız. Ama sorun şu ki, birlik nasıl sağlanır? Gerçekten birleşmek istiyor muyuz, yoksa sadece ‘birlik’ adı altında bir çıkar grubu mu oluşturuyoruz?
Birlik Çağrısının Güçlü Yönleri
Ali İmran Suresi 103. ayeti, idealist bir bakış açısıyla bakıldığında son derece güçlü ve anlamlıdır. Birliğin, toplumsal huzurun temeli olduğu bir çağda yaşıyoruz. Zaten bu yüzden, “hep birlikte Allah’ın ipine sımsıkı sarılın” gibi bir çağrı, bir nebze de olsa moral kaynağı olabilir. Hangi dini veya inancı benimsemiş olursanız olun, bir arada yaşamanın anlamlı ve doğru bir şey olduğunu kabul ediyorsunuz. Birlik çağrısı, dinin ya da toplumun sınırlarını aşarak evrensel bir düşünceye dönüşür. Gerçekten de, insanlık olarak birbirimize sıkı sıkıya bağlı olmamız, tüm olumsuzlukları aşmamız için bir araç olabilir.
Özellikle toplumun, siyasi kutuplaşmalarla giderek daha fazla parçalandığı bir dönemde, Ali İmran Suresi 103. ayeti birleştirici bir ilke olarak öne çıkmaktadır. İnsanlar birbirinden farklı düşüncelere sahip olsa da, ortak bir değer etrafında birleşmek, bir ulus, bir toplum ya da insanlık adına çok değerli bir şeydir. “Hep birlikte” vurgusu, sadece dini değil, kültürel farklılıkları da kucaklayan bir birliktelik anlayışıdır. Bu, özellikle biz gençlerin sosyal medyada sürekli tartıştığı “kapsayıcılık” olgusuyla paralellik gösteriyor. Birlik olmak demek, farklılıkları kabul etmek demektir.
Ama Gerçekten Birlik Olmak Mümkün Mü?
Şimdi gelelim, bu ayetle ilgili bir başka can alıcı noktaya: Birlik çağrısının zayıf yönleri. Bu ayet bize, “hep birlikte” diyerek bizleri bir araya getirmeyi öğütlüyor. Fakat, birlik denince aklımıza gelen şeyin ne olduğunu düşünmek gerek. Herkesin bir araya gelmesi, her zaman gerçek anlamda “birlik” anlamına gelmeyebilir. Örneğin, sosyal medyada sürekli gördüğümüz “hep birlikte şunu yapalım, bunu yapalım” çağrıları, aslında bu ayetin getirdiği anlamı ne kadar derinden hissediyor? Birçok kişi, “Hadi hep birlikte şunu yapalım” diyor, ama çoğu zaman bu çağrının ardında ortak bir hedef yok. Bazen sadece bir grup insanın “benimle aynı fikirde ol” isteğiyle karşılaşıyoruz. Oysa gerçek birlik, anlaşmazlıkları, farklılıkları kabullenmekten geçer. İster dini, ister siyasi, ister kültürel olsun, farklı görüşlerin olduğu bir dünyada “birlik” olmayı gerçekten başarabiliyor muyuz?
Birlik kavramını basitleştirdiğimizde, genellikle ortak düşman algısı yaratmak ya da homojen bir kitle oluşturmak gibi tehlikeli yönleri olabilir. Toplumun bazı kesimleri, tek tip bir düşünce tarzını benimsediğinde, diğerlerini dışlamaya ve bir şekilde “ayrımcılık” yapmaya başlar. Sonuç olarak, birliğin adı altında aslında bir tür ayrılık yaratmış oluruz. Yani, “Hep birlikte” denince akla, sadece tek bir düşüncenin dayatılması, bir grubun üstünlük sağladığı, diğerlerinin susturulduğu bir durum gelmemeli. Birlik değil, tekçilik olur!
Ali İmran Suresi 103. Ayet ve Sosyal Medya İkilemi
Özellikle sosyal medyada sıkça duyduğumuz bir şey vardır: “Herkesin bir fikri vardır, ama kimse gerçekten dinlemez.” Birlik olmak, bu kadar kolay mı? Herkesin aynı fikre sahip olması, asla bir birlik olma anlamına gelmez. Ali İmran 103’teki birlik çağrısını sosyal medya bağlamında düşündüğümüzde, bu çok daha karmaşık hale gelir. Çünkü sosyal medyada genellikle fikirler hızla çatışır, insanlar duygusal kararlarla birbirlerini suçlamaya, kucaklaşmaya değil, daha çok kavga etmeye yönelirler. Birlik çağrısı bir utopik hayal olabilir mi? Veya sosyal medyada birbirimize bağlanmak yerine, daha da parçalanıyor muyuz?
Birliğin sadece dini veya ideolojik bir düşünceden ibaret olmadığını kabul etmemiz gerekiyor. Gerçek birlik, farklılıkları kabul etmekten geçiyor. Ancak ne yazık ki bu, sosyal medyanın o hızlı, anlık ve çoğu zaman “saf” fikirlerle dolu ortamında mümkün olmuyor. İnsanlar fikirlerini dile getiriyor, ama farklılıklar üzerinde durmak yerine sadece kendi fikirlerini dayatıyorlar. Birliğin özü, insanlar arasında gerçekten sağlıklı bir diyaloğa, empatiye ve karşılıklı saygıya dayalıdır. Ama bu platformlarda bunları görmek ne yazık ki nadir.
Birlik Gerçekten Olmalı mı?
Ali İmran 103. ayetinin getirdiği “hep birlikte” vurgusunu anlamak kolay olsa da, bu çağrının ne kadar uygulanabilir olduğu, tartışılması gereken başka bir mesele. Toplum olarak birbirimize gerçekten sıkıca sarılmak istiyor muyuz? Gerçekten farklılıkları kabul edip bir araya gelmek, sadece belli başlı insanlar arasında mı geçerli olmalı? Yoksa “birlik” adı altında, aslında sadece birbirimizi daha çok dışlıyoruz mu?
Ayetin bize önerdiği birlik, aslında düşündüğümüzden çok daha fazla bir sorumluluk gerektiriyor. Toplum olarak, fikirlerimizi paylaşıp, fikir ayrılıkları olduğunda birbirimizi dinlemeyi öğrenmemiz gerektiği bir çağda yaşıyoruz. Ancak, bu, kolay bir şey değil ve belki de sosyal medyanın katkılarıyla daha da zorlaşıyor.
Sonuç: Birlik mi, Homojenlik mi?
Sonuçta, Ali İmran Suresi 103. ayet, aslında çok katmanlı bir çağrıdır. Birlik olmanın ne demek olduğunu sorgulamak, her birey ve her toplum için farklı bir anlam taşıyor olabilir. Gerçek bir birlik, sadece bir araya gelmekle değil, farklılıkları anlamak ve bunları kucaklamakla mümkündür. Ancak, gerçek anlamda birlik olma isteğiyle, bazen hepimizin hissettiği o yalnızlık, farklılıkları kabul etmenin zorluğu ve sosyal medya gibi platformların getirdiği ayrılıklar arasında sıkışıp kalıyoruz. Birlik, doğru yolda ilerlemek için güçlü bir temel olabilir, ancak bu temeli nasıl inşa ettiğimiz çok daha önemli.